Oznaczenie egzaminu spawacza zgodnie z normą PN-EN ISO 9606 – To warto wiedzieć!

Oznaczenie egzaminu spawacza zgodnie z normą PN-EN ISO 9606
Oznaczenie egzaminu spawacza zgodnie z normą PN-EN ISO 9606

Oznaczenie egzaminu spawacza zgodnie z normą PN-EN ISO 9606

Osoba pracująca jako spawacz lub spawalnik powinna prawidłowo rozróżniać oznaczenia zawarte na certyfikacie spawalniczym.

Ponadto, każdy spawacz, niezależnie czy pracuje w Polsce czy poza granicami powinien posiadać aktualny certyfikat spawacza.

Przykładowe zapisy uprawnień

1 2 3 4 5 6 7 8 9
PN-EN ISO 9606-1 111 P BW FM1 B t12 PF ml
PN-EN ISO 9606-1 111 T BW FM3 B s8.0 D60 H-L045 ss nb
PN-EN ISO 9606-2 131 P BW 22 S t8 PE ss nb
PN-EN ISO 9606-1 135-D P FW FM1 S t10 PF ml
PN-EN ISO 9606-1 135-D P BW FM1 S s12 PF ss nb
PN-EN ISO 9606-1 136 P FW FM1 R t10 PF ml
PN-EN ISO 9606-1 141 P BW FM5 S s4.0 PF ss gb
PN-EN ISO 9606-1 141 T BW FM1 S s4.0 D89 H-L045 ss nb
PN-EN ISO 9606-2 141 P FW 22 S t6 PF sl
PN-EN ISO 9606-1 311 T BW FM1 S s4.0 D89 H-L045 ss nb rw
PN-EN ISO 9606-1 311 P BW FM1 S s4 PA ss nb rw

1. Numer normy zgodnie z którą odbył się egzamin:

  • PN-EN ISO 9606-1
    Egzaminowanie spawaczy. Spawanie Cz. 1: Stale
  • PN-EN ISO 9606-2
    Egzaminowanie spawaczy. Spawanie Cz. 2: Aluminium i stopy aluminium
  • PN-EN ISO 9606-3
    Egzaminowanie spawaczy. Spawanie Cz. 3: Miedź i stopy miedzi
  • PN-EN ISO 9606-4
    Egzaminowanie spawaczy. Spawanie Cz. 4: Nikiel i stopy niklu
  • PN-EN ISO 9606-5
    Egzaminowanie spawaczy. Spawanie Cz. 5: Tytan i stopy tytanu, cyrkonu i stopy cyrkonu.

Oznaczenia wg wycofanej normy:

  • PN-EN 287-1
    Egzamin kwalifikacyjny spawaczy – Spawanie – Część 1: Stale

2. Metoda spawania:

111 – spawanie łukowe elektrodą otuloną
121 – spawanie łukiem krytym pojedynczym drutem elektrodowym
131 – spawanie metodą MIG (spawanie elektrodą topliwą w osłonie gazów obojętnych)
135 – spawanie metodą MAG (spawanie elektrodą topliwą w osłonie gazów aktywnych)
136– spawanie łukowe drutem proszkowym w osłonie gazu aktywnego
141– spawanie metodą TIG (elektrodą nietopliwą w osłonie argonu)
311 – spawanie gazowe acetylenowo-tlenowe

W przypadku egzaminu gdzie do wykonania spoiny czołowej zastosowano dwa procesy spawania (np. ścieg graniowy 141 + wypełnienia spoiny 111) wówczas podaje się oznaczenia dwóch procesów: 141/111.

Oznaczenia D, G, S, P dla metod 131, 135, 138:
D – zwarciowe przechodzenie metalu
G – kroplowe przechodzenie metalu
S – natryskowe przechodzenie metalu
P – pulsujące przechodzenie metalu

Spawanie łukiem krótkim zwarciowym (D) kwalifikuje pozostałe rodzaje przenoszenia metalu w łuku jednak nie odwrotnie.

Rodzaj łuku D G S P
D – zwarciowy X X X X
G – kroplowy X
S – natryskowy X
P – pulsujący X

Tabela – zakres kwalifikowania dla rodzaju przenoszenia łuku

3. Rodzaj wyrobu (rodzaj złącza egzaminacyjnego):

P – (eng. plate) blacha
T – (eng. tube) rura

4. Rodzaj spoiny:

FW – (eng. fillet weld) – spoina pachwinowa
BW – (eng. butt weld) – spoina czołowa

5. Grupa / podgrupa materiałowa wg PN CR ISO 15608:

Grupa materiału dodatkowego Rodzaj stali Przykład materiału dodatkowego do spawania
FM1 Stale niestopowe i stale drobnoziarniste
FM2 Stale o wysokiej wytrzymałości
FM3 Stale o zawartości chromu Cr < 3,75%
FM4 Stale o zawartości chromu 3,75 ≤ Cr ≤ 12%
FM5 Stale odporne na korozję i stale odporne na wysoką temperaturę
FM6 Nikiel i stopy niklu

Tabela – Grupy materiałów dodatkowych do spawania stali (dotyczy normy EN ISO 9606)

Spoiwo FM1 FM2 FM3 FM4 FM5 FM6
FM1 X X
FM2 X X
FM3 X X X
FM4 X X X X
FM5 X
FM6 X X

Tabela – zakres kwalifikacji dla spoiw
X – spoiwa do których spawacz jest kwalifikowany

Numer Opis
1.1 Stale o minimalnej granicy plastyczności ReH ≤ 275 N/mm 2
1.2 Stale o minimalnej granicy plastyczności 275 N/mm2 < ReH ≤ 360 N/mm2
1.3 Drobnoziarniste stale normalizowane o ReH > 360 N/mm2
1.4 Stale o podwyższonej odporności na korozję
2 Drobnoziarniste stale przerobione termo-mechanicznie i staliwa o minimalnej granicy plastyczności ReH > 360 N/mm2
3 Stale ulepszane cieplnie i utwardzane dyspersyjnie za wyjątkiem stali nierdzewiejących o ReH > 360 N/mm2
4 Stale Cr-Mo-(Ni) z niską zawartością wanadu, o zawartości Mo ≤ 0,7% i V ≤ 0,1%
5 Stale Cr-Mo bez zawartości wanadu i o zawartości C ≤ 0,35%
6 Stale Cr-Mo-(Ni) z dużą zawartością wanadu
7 Stale ferrytyczne, martenzytyczne lub utwardzane dyspersyjnie stale nierdzewiejące o zawartości C ≤ 0,35% i 10,5% ≤ Cr ≤ 30%
8 Stale austenityczne
9.1 Stale niklowe o zawartości Ni ≤ 3,0%
9.2 Stale niklowe o zawartości 3,0% < Ni ≤ 8,0%
9.3 Stale niklowe o zawartości 8,0% < Ni ≤ 10,0%
10 Nierdzewne stale austenityczno-ferrytyczne (stale Duplex)
11 Stale objęte grupą 1 oprócz zawartości 0,25% < C 0,5%

Tabela – Grupy materiałów dodatkowych (dotyczy normy EN 287)

6. Materiał dodatkowy / spoiwo:

Symbole dla typu otuliny lub rdzenia:

A – otulina kwaśna
B – otulina zasadowa lub rdzeń elektrody – zasadowy
C – otulina celulozowa,
M – drut proszkowy z proszkiem metalicznym,
P – drut proszkowy rutylowy z szybko krzepnącym żużlem,
R – otulina rutylowa lub drut proszkowy z rutylową mieszanką proszkową, żużel wolno krzepnący

RA – otulina rutylowo-kwaśna
RB – otulina rutylowo-zasadowa
RC – otulina rutylowo-celulozowa
RR – otulina rutylowa – gruba
S – drut elektrodowy lity / pręt lity
V – drut proszkowy – rdzeń rutylowy lub zasadowy/fluorkowy
W – drut proszkowy -zasadowy / fluorkowy, żużel wolno krzepnący
Y – drut proszkowy- zasadowy / florkowy, żużel szybko krzepnący
Z – drut proszkowy – inne typy

Rodzaj spoiwa S M B R, P, V, W, Y, Z
drut / pręt lity – S X X
drut proszkowy/pręt – rdzeń metaliczny M X X
drut proszkowy/pręt – rdzeń topnikowy B X X
drut proszkowy/pręt – rdzeń topnikowy R, P, V, W, Y, Z X

Tabela – zakres kwalifikacji dla rodzajów spoiw
X – spoiwa do których spawacz jest kwalifikowany

Proces spawania Rodzaj otuliny stosowanej podczas egzaminu A, RA, RB, RC, RR, R B C
111 A, RA, RB, RC, RR, R X
111 B X X
111 C X

Tabela – Grupy materiałów dodatkowych (dotyczy normy EN 287)
X – spoiwa do których spawacz jest kwalifikowany

7. Wymiary złącza egzaminacyjnego [mm]:

  • np. t10 oznacza blachę o grubości 10 mm (dla spoin pachwinowych)
  • np. s4.0 oznacza blachę o grubości 4 mm (dla spoin czołowych)
  • W przypadku złącza egzaminacyjnego dla spoiny czołowej w którym zastosowano dwa procesy spawania (np grań TIG + wypełnienie spoiny elektrodą otuloną 111), wówczas w zapisie grubości materiału podaje się grubości spoin wykonanych poszczególnymi procesami, np. s 20 (5/15).
  • W przypadku złącza egzaminacyjnego dla rury T, zapis oznaczenia zewnętrznej średnicy rury składa się z dużej litery D, np. D89 oznacza rurę o średnicy Φ89.0

8. Pozycja spawania wg PN-EN ISO 6947:

Pozycje spawania blach – spoiny pachwinowe:

PA – podolna
PB – poboczna
PD – okapowa
PF – pionowa, z dołu do góry
PG – pionowa, z góry na dół

Pozycje spawania blach – spoiny czołowe:

PA – podolna
PC – naścienna
PE – pułapowa
PF – pionowa, z dołu do góry
PG – pionowa, z góry na dół

Pozycje spawania rur- spoiny czołowe:

PA – rura obrotowa, oś pozioma, spoina podolna
PC – rura stała, oś pionowa, spoina naścienna
PH – rura stała, oś pozioma, z dołu do góry (dawniej PF)
PJ – rura stała, oś pozioma, z góry na dół (dawniej PG)
H-L045 – rura stała, oś: pochylona; spoina: z dołu do góry
J-L045 – rura stała, oś: pochylona; spoina: z góry na dół

Pozycja spawania złącza egzaminacyjnego PA PB PC PD PE PF PH PG PJ H-L045 J-L045
PA X X
PB X X
PC X X X
PD X X X X X
PE X X X X X
PF X X X
PH X X X X X X X
PG X
PJ X X X X X X
H-L045 X X X X X
J-L045 X X X X X

Tabela – Pozycje spawania oraz zakresy kwalifikacji

9. Sposób wykonania złącza egzaminacyjnego:

Szczegóły dotyczące spoiny:
nm – bez materiału dodatkowego
ss – spawanie jednostronne
bs – spawanie dwustronne
nb – spawanie bez podkładki materiałowej
mb – podkładka materiałowa
sl – spawanie jednowarstwowe
ml – spawanie wielowarstwowe
fb – podkładka topnikowa
ci – wkładka spoiwa
gb – podkładka gazowa
rw – spawanie w prawo
lw – spawanie w lewo


BAZA WIEDZY

Odwiedź naszą encyklopedię wiedzy
PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN

PKM.EDU.PL